Een overledene thuis opbaren kan rust geven. U kunt in uw eigen omgeving afscheid nemen en bent niet gebonden aan bezoektijden. Maar wat zijn de thuis opbaren regels? Is koeling verplicht? Hoe lang mag iemand thuis worden opgebaard? En wat doet u als de koeling uitvalt?
Is uw dierbare net overleden? Bekijk dan eerst wat u direct na een overlijden moet regelen.
Mag u een overledene thuis opbaren?
Ja, een overledene mag thuis worden opgebaard. Dat kan bijvoorbeeld op bed, in een uitvaartkist of op een opbaarplank. Na het overlijden vindt eerst een lijkschouw plaats. Hierbij onderzoekt een arts de overledene. De arts beoordeelt onder meer of er sprake is van een natuurlijke dood. Daarna kan de uitvaart verder worden geregeld. Wilt u overzicht van alle stappen? Bekijk dan onze checklist bij overlijden.
Hoe lang mag een overledene thuis worden opgebaard?
De wet bepaalt binnen welke termijn de begrafenis of crematie moet plaatsvinden. Normaal gesproken mag een overledene niet eerder dan 36 uur na het overlijden worden begraven of gecremeerd. De uitvaart moet uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaatsvinden. Weekenden en feestdagen tellen hierbij niet als werkdagen.
Wilt u de begrafenis of crematie eerder of later laten plaatsvinden? Dan is hiervoor toestemming nodig. Deze termijn betekent niet dat iemand automatisch de hele periode thuis kan blijven. De conditie van het lichaam, de temperatuur en de werking van de koeling spelen hierbij een belangrijke rol.
Is koeling verplicht bij thuis opbaren?
Er is geen algemene regel die zegt dat iedere thuisopbaring met een koelplaat moet plaatsvinden. In de praktijk wordt bij thuis opbaren meestal wel koeling gebruikt. Koeling helpt om veranderingen van het lichaam te vertragen. Bij een opbaring op bed kan een bedkoeling worden gebruikt. Bij een kist kan een koelplaat onder de kist worden geplaatst. Bespreek met de uitvaartverzorger welke vorm van koeling geschikt is. Dit hangt af van de situatie en de conditie van de overledene.
Wie verzorgt de overledene thuis?
Na het overlijden kan de overledene worden gewassen, aangekleed en verzorgd. Dit wordt ook wel de laatste verzorging genoemd. Een professionele verzorger kan dit doen. Als nabestaande kunt u soms helpen. Dat hoeft natuurlijk niet.
Maak bij een thuisopbaring ook duidelijke afspraken over de controle. Vraag bijvoorbeeld:
- Wie controleert de overledene?
- Hoe vaak vindt een controle plaats?
- Wie controleert de koeling?
- Wie kunt u bellen als er iets verandert?
- Wat gebeurt er als thuis opbaren niet meer mogelijk is?
Zo weet u vooraf waar u aan toe bent.
Wilt u weten welke andere keuzes u tijdens deze dagen moet maken? Bekijk dan ons stappenplan voor het regelen van een uitvaart.
Welke hygiëne is nodig bij thuis opbaren?
Goede hygiëne is belangrijk bij de verzorging van een overledene. Was uw handen na direct contact met de overledene. Helpt u bij de laatste verzorging? Vraag dan aan de verzorger welke hygiënemaatregelen in uw situatie nodig zijn. Het is niet juist om ervan uit te gaan dat iedere overledene automatisch een groot besmettingsgevaar vormt. Bij bepaalde infectieziekten kunnen wel extra maatregelen nodig zijn. In bijzondere situaties kunnen artsen, de GGD of andere betrokken instanties aangeven welke voorzorgsmaatregelen nodig zijn.
Mag een overledene naar huis worden vervoerd?
Een overledene kan na het overlijden naar huis worden gebracht. Voor het vervoer gelden regels. Voor het vervoer van een overledene is een verklaring van overlijden nodig. Bij een niet-natuurlijke dood gelden aanvullende regels. Denk bijvoorbeeld aan een overlijden door een ongeluk. In zo’n situatie kan toestemming van de officier van justitie nodig zijn voordat vervoer mogelijk is. Laat het vervoer daarom correct regelen door een partij die bekend is met deze regels.
Wat doet u als de koeling uitvalt?
Een storing aan de koeling moet snel worden opgelost. Valt de koelplaat of bedkoeling uit? Neem dan direct contact op met de uitvaartverzorger of leverancier van de koeling. Neem ook contact op als u merkt dat de conditie van de overledene snel verandert. Denk aan onverwachte verkleuring, vocht of een sterke verandering van geur.
Probeer een probleem niet alleen te verbergen met bloemen, parfum of geurverspreiders. Laat eerst beoordelen wat er aan de hand is. Soms kan de koeling worden vervangen. In andere gevallen kan het nodig zijn om de overledene naar een uitvaartcentrum te brengen.
Thuis opbaren bij warm weer
Bij warm weer vraagt een thuisopbaring extra aandacht. Houd de kamer waar mogelijk koel. Voorkom direct zonlicht en zorg dat warme buitenlucht niet onnodig naar binnen komt. Controleer daarnaast of de koeling goed blijft werken. Bij hoge temperaturen kan extra controle nodig zijn. Bespreek daarom met de uitvaartverzorger wat in uw situatie verstandig is.
Thuis opbaren in een kist of opbaarplank
U kunt een overledene op verschillende manieren thuis opbaren. Veel mensen kiezen voor een uitvaartkist. Een andere mogelijkheid is een opbaarplank, vaak samen met een lijkwade. Welke keuze mogelijk is, hangt af van uw wensen en van wat later bij de begrafenis of crematie wordt toegestaan. Bekijk vooraf ons aanbod uitvaartkisten en opbaarplanken als u de mogelijkheden wilt vergelijken.
Wat kost thuis opbaren?
De kosten voor thuis opbaren verschillen per situatie en aanbieder. U kunt onder andere kosten hebben voor:
- vervoer van de overledene;
- de laatste verzorging;
- een koelplaat of bedkoeling;
- bezorgen en ophalen van de koeling;
- controles tijdens de opbaring;
- extra verzorging;
- vervoer naar een uitvaartcentrum als dat nodig is.
Vraag daarom vooraf om een duidelijke prijsopgave. Controleer welke diensten wel en niet in de prijs zijn opgenomen. Had de overledene een uitvaartverzekering? Controleer dan de polisvoorwaarden. Welke kosten worden vergoed, verschilt per verzekering.
Wat zijn de belangrijkste thuis opbaren regels?
De belangrijkste punten op een rij:
- Een overledene mag thuis worden opgebaard.
- Na een overlijden vindt een lijkschouw plaats.
- Een begrafenis of crematie vindt normaal niet binnen 36 uur plaats.
- De uitvaart moet normaal uiterlijk op de zesde werkdag plaatsvinden.
- Een koelplaat is niet in iedere situatie wettelijk verplicht.
- Goede koeling is bij een thuisopbaring vaak wel belangrijk.
- Maak duidelijke afspraken over verzorging en controle.
- Neem bij problemen met de koeling direct contact op met een deskundige.
- Bij een mogelijk niet-natuurlijke dood gelden aanvullende regels.
- Bij bepaalde infectieziekten kunnen extra voorzorgsmaatregelen nodig zijn.
Veelgestelde vragen over thuis opbaren
Mag een overledene altijd thuis worden opgebaard?
Een overledene mag thuis worden opgebaard. Of dit in uw situatie praktisch mogelijk is, hangt onder meer af van de woning, temperatuur en conditie van de overledene.
Is koeling bij thuis opbaren verplicht?
Er bestaat geen algemene regel die zegt dat bij iedere thuisopbaring een koelplaat moet worden gebruikt. In de praktijk wordt vaak wel koeling gebruikt om veranderingen van het lichaam te vertragen.
Hoeveel dagen kan iemand thuis worden opgebaard?
Dat verschilt per situatie. De wettelijke termijn voor de begrafenis of crematie loopt normaal van minimaal 36 uur tot uiterlijk de zesde werkdag na het overlijden. Dit betekent niet dat thuis opbaren in iedere situatie gedurende deze hele periode mogelijk is.
Wie controleert de overledene tijdens een thuisopbaring?
Maak hierover vooraf afspraken met de uitvaartverzorger. Vraag hoe vaak iemand langskomt en wie u kunt bellen als er problemen zijn.
Wat moet ik doen als de koeling uitvalt?
Neem direct contact op met de uitvaartverzorger of leverancier van de koeling. Wacht niet tot de volgende geplande controle.
Mag ik zelf helpen bij de verzorging?
Dat kan vaak. Bespreek vooraf met de verzorger welke handelingen u zelf wilt doen en welke hygiënemaatregelen daarbij nodig zijn.
Wat kost thuis opbaren?
De kosten hangen af van de verzorging, koeling, controles en het vervoer. Vraag daarom vooraf om een offerte waarin deze onderdelen apart worden vermeld.
